Het Ontzamelproces

_{Illustratie: Karel Kindermans 2023}

PARTICIPATIEF ONTZAMELDE COLLECTIE MUSEUM DE VOORDE

Museum De Voorde ontzamelt de gehele collectie. De Gemeente Zoetermeer heeft hiervoor, vanwege de subsidiestop, een projectsubsidie toegekend. We volgen bij het ontzamelen de laatste museale richtlijn, de Leidraad Afstoten Museale Objecten (LAMO 2023). Uniek in Nederland is dat Museum De Voorde daarnaast het voornemen heeft de gehele collectie participatief te ontzamelen.

Het museum kiest ervoor het ontzamelproces in te richten naar de geest van het Verdrag van Faro. Hierin is afgesproken om mens en samenleving centraal te stellen in relatie tot erfgoed. Ontzamelen kan volgens het museum niet zonder de inwoners van Zoetermeer, die lokale betekenis aan de objecten toekenden. Het merendeel van alle objecten is tenslotte geschonken door particuliere Zoetermeerders. Daarom kiest het museum om inwoners van Zoetermeer te betrekken in het waarderen van de collectie én het selecteren van nieuwe eigenaren. Het museum wil zo meer erfgoed bewustzijn creëren via een voor Nederlandse musea nieuw democratisch proces.

Ook kennisorganisaties en museale experts die zich richten op streek historisch erfgoed en populair design hebben we hard nodig in het slagen van het project, naast natuurlijk een zo breed mogelijke deelname vanuit de Zoetermeerse samenleving. We gaan de collectie samen met de inwoners waarderen (co-waarderen), en met het publiek herplaatsen (co-gunnen). Het 75-jarig bestaan van het Historisch Genootschap Oud Soetermeer (HGOS) grijpen wij aan om dit gezamenlijk met de HGOS-leden en andere geïnteresseerden te doen.

De drie doelen zijn:
1. leeg opleveren van het depot
2. een lokaal publiek betrekken dat mede keuzes maakt
3. een Toolkit initiëren voor participatief ontzamelen

Via de Toolkit borgen we ervaringskennis voor andere regionale musea over het betrekken van publiek bij de besluitvorming van het ontzamelen van een (streek)historische collectie die uit elkaar dreigt te vallen, en waarvan niet vanzelfsprekend is dat het erfgoed binnen de regio herplaatst kan worden. Ook wil het project een voorbeeld zijn voor democratisering van de oordeels- en besluitvorming binnen de LAMO.

Museum De Voorde heeft voor het participatiedeel van het ontzamelen een bijdrage ontvangen van het Faro Uitvoeringsprogramma van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed (RCE). Op de website van Faro lees je meer over ons initiatief.